Pathian leh kan ram tan

Lt. Col. Lalliana'n nupui a nei

Lt. Col. Lalliana leh Phulpui nula Lalziki (Lalziki hi rammu ve ‘V’ Bn. a ni) Phulpui khuate chuan inneih an duh a. Lt. Col. Lalliana’n Capt. Ralkhuma palai atan a hmang a. Capt. Ralkhuma leh Lalziki nu leh pate'n inneih ni atan ni 21-5-1967 an ruat a, inneihna hmun atan chuan Luangpawl ram thlawhlaia Lalziki te thlam ni se an ti a. Inneihtirtu atan Presbyterian Upa Hmingliana, Phulpui khua chu bialtu Pastor-in a ruat a. Lt. Col. Lalliana hi rammu lai a nih avangin biak ina lehkha tar lova a ruka inneih kohhranin a remti a, anni hi dan khatnaa innei tur an ni.

Ni 21-5-1967 chhun dar 12:00-ah Lt. Col. Lalliana leh nula Lalziki chu Upa Hmingliana’n Luangpawl ram thlamah a inneihtir a. Lt. Col. Lalliana’n Capt. Ralkhuma thianah a hmang a, Lalziki’n a laizawn Liansangi thianah a hmang bawk a. Moneitu leh a thianin inneih thawmhnaw mawihnai deuh hak tur an neih chuan loh avangin sipai uniform an ha a, Mo leh Mo thian pawhin thawmhnaw satliah an inbel a, a inneihtirtu Upa Hmingliana pawh hian thawmhnaw satliah a inbel a ni.

Inneih lawmpuitute chu Lalziki nu leh pa bakah Lt. Thangrehlova, Sgt. Kawlvelthanga, Pte. Thanmawia leh Cpl. Lalhmingthanga section an ni. Thlalakna Click 111 takngial pawh an nei lo va, a hangin an innei tawp mai a ni. Cpl. Lalhmingthanga’n uar takin hmangaihna thu a sawi a, “Pathian lehkhabuah pawh, unaute u, hmangaihna tih chauh loh chu tuma engmah ba suh u, tih te pawh a awm kha, chuvangin hmangaihna hi bansan lovin i uar zel ang u. Hmangaihna hrui vuanin thinlung hmun khat puin tih hla te pawh a awm kha, kan sak theih chuan ka’n thlang nghe nghe teh ang,” a ti a. Capt. Ralkhuma’n, “Kan sa thei dawn em ni? Hminga, i sa chhuak thei ang em?" a ti a. “Teh suh ang, Hmangaihna hrui vuanin, thinlung hmun khat puin tih bak chu a hla thu ka hre lo,” a ti a. “Chuti chu i sa lo mai ang u,” Capt. Ralkhuma’n a ti a. Capt. Thangrehlova’n, “Thiam, chin tal sa ila maw le, a rawttu khan hmangaihna hrui vawn loh a hlauh hmel em mai,” a  ti a, an nui ho dar dar a.

Inneihna ceremony an hman zawh chuan inneih lawm nan arsa an sawhchiar chu an pir a, khaw lam atanga rawn kal te chu an haw ta a. Mo chu vaua camp lian lo tak batling tuai leh hnahkiah tuaia sak, a chung mau hnah a bang hnah cheh khawmah chuan a lawi ta a. Mo vau pana a kal lai chuan Cpl. Lalhmingthanga section-in Chheih raw khah a lawi dawn e, tih hla kha zawi tein an sa a.

Lt. Col. Lalliana’n ‘A’ Company a hruai a, May thla chawhnu lam 1968-ah East Pakistan-ah an chhuk a, a nupui nauhrin hun tep chu Sialsuk khuaah a kalsan a. An kalsan atanga chawlhkar hnihnaah a nupuiin fapa a hring a, Pu Rualchhina Ex-Minster, hetih hun laia rammu sawrkara A.D.C.-in Robert ‘V’ Battalion Thantluanga tiin a hming a phuah nghe nghe a ni. Lt. Col. Lalliana, East Pakistan-a chhuk chu Mizorama rawn chhuak chho leh lovin ni 9-12-1970-ah thinlian natna avangin mual a liam a, a fapa hmel pawh a hmu ta lo a ni. 

(Hei hi C. Zama lehkhabu 'V' Battalion Sulhnu' (pg. 78-79) atanga lak chhuah a ni a, a phalnaa heta post a ni. A ziaktu phalna la lo chuan hmun danga post chhawn emaw, lehkhabu leh chanchinbua chhuah chhawn emaw phal a ni lo).
Share:

Medical training an nei

Kum 1967 thal laiin ‘V’ battalion-a sipai thenkhatin Buhban khaw hnuai lawkah camp an nei a, he mi camp-ah hian  Compounder Laithanga a awm ve a, a hnuaiah Cpl. Zamlova, L/Cpl H. Laltlana leh nula Thangmawii Hualtu khua te'n damdawi hnathawh dan, a hman dan leh injection an zir a. An zir zawh hnu chuan L/Cpl. Laltlana’n Pte. Dangliana Mualvum khua damlo chu quinine-in a jection a, a jection thiam lo deuh a niang chu a jection-na chu a pun a, a vung luah mai a. Dangliana ngaihdan a ni ta lo va, “Nurse ka trained e i ti a, i thiam tak tak si lo va, eng vangin nge inzir nana min hman?!” a ti a, H. Lalthlana chu khawih a tum ta a. An thiante an karah an rawn tlazep a, a khawih ta em lo va. E. Pakistana kan chhukthlak hma chuan Compounder Laithanga hnuaia zirte hi a tul anga damlo enkawltu atan hman an ni ta a ni. Nula Thangmawii hi chu ‘V’ battalion zingah tel rei lovin ‘L’ battalion lamah a awm ta a ni. 
Zirna fumfe nei lovah chuan  Nl. Sawizingi hi nurse ang kan hman thin a ni a, a zuan a zangin a zam a tha a, a kut a damin damlo a enkawl taima a. Zirna a neih that loh avangin a inpekna thuk ang huin a tangkai thei lo va. A khawngaihna leh a tawngkam tha chu damlote tan malsawmna leh damdawi chi khat chu a ni ve reng reng a. Pu Lalthankunga, Serzawl khua Run Bunga hotu pakhat chuan han sawi se, “Ani enkawl chu Florence Nightingale-i enkawl aiin a thlannahawm zawk, a chul ri ngawt pawh damna a ni,” a tih ngei a rinawm.

(Hei hi C. Zama lehkhabu 'V' Battalion Sulhnu' (pg. 77) atanga lak chhuah a ni a, a phalnaa heta post a ni. A ziaktu phalna la lo chuan hmun danga post chhawn emaw, lehkhabu leh chanchinbua chhuah chhawn emaw phal a ni lo).
Share:

Cpl. Hauthuama kahhlum a ni

Cpl. Hauthuama, Dawrpui Vengthar, Lalnawta, Dawrpui Vengthar leh Lalrina (L), Chawnpui Veng  (hemi lehkhabu ziah laia Zotlâng Aizawl) ‘V’ Bn. thiah  avanga Aizawla chhukte chu Pu Vanlalngaia, MIS Director-in Aizawl khawpuia donation khawn tura a tih avangin Aizawlah an awm a. 

Hauthuama u Hausiama leh Lalrina u Parliani te chu an naute Aizawla an awm (duty) avangin an rilru a hah thin hle a. Hausiama hian Assam Rifle zingah hmelhriat a nei nual a, Parliani nen Assam Rifle-a an hmelhriat leh nel deuh Subedar  an hmu a, “In naute chu a rukin ka hnenah rawn kal sela, a hmingin kan han man der ve ang a, reiloteah kan tifel ang a, sikula-ah zir chhunzawm leh sela a tha ang,” tiin Subedar-in thu a lo rawn a.

An pahnih chuan Hauthuama leh Lalrina chu an hmu a, Assam Rifle Subedar an kawm tuma a lo tih dan chu zep nei lovin an hrilh vek a.  “Subedar chu rawn hrilh ula, kan hnenah rawn in-surrender rawh se, kan ngaidam thei reng alawm,” an ti et a, a hrilhtute tan a ngeiawmin a beidawnthlak ngawt ang.

Kum 1967 January-ah Sangluaia (L), Mission Vengin Jail Venga a pawisa khawnnaah  Hauthuama a hruai a, an kalna hi Police Thana thlang lawkah a ni a. An lenna naupangte'n Police hnenah an hrilh nge ni, Sangluaia’n an lenna pa a biak mawlh mawlh lai chuan  Police an rawn lang ta thut mai a, Hauthuama’n a sten gun kenin a lo kap a, Sangluaia nen chuan an insaseng nghal a. Hauthuama chu a ute in Dinthar mawngah a riak a, a u Hausiama a awmnaa kal turin a chah a.

A tukah chuan Hauthuama awmnaah a u Hausiama a zuk kal a, ani chu a lo inbual a, Hausiama’n, “Khawiah nge i silai i dah?” a ti a. Hauthuama’n, “Kawngkhar sir ban bulah khan,” a ti a. Hausiama’n silai chu a la a, a’n en chiang a, lei a lo kai teuh mai a, “Ti ang te chuan a kah pawh i kap thei  em ni?” a ti a, silaia lei kai chu a tifai mawlh mawlh a. 

“Nizana ka vai kah kha chu a thi chiang ngawt ang,” Hauthuama’n a ti a. “I kap fuh teuh lo,” Hausiama’n a ti a, “A va mak ve, ka kah thelh ka ring miah lo asin,” a ti a. Hausiama’n, “Mama, in-surrender mai rawh, tuna in awm dan ang ringawt hi chuan eng in ang chuang lo vang,” a ti a. “Ka u, vai sipai in-surrender duh rawn zawng la, i hmuh hlauh chuan ka kaisan phah dawn alawm,” a ti ve thung a.

Ni 9-5-1967 zanah Hauthuama, Lalliana Dawrpui Vengthar leh Taia (Lalthianghlima) (L) Dawrpui Vengthar te chu  Pi Tluangi, Vaivakawn inah an leng a, zan dar 7: 30 vel a niang, Pi Tluangi in atang chuan an chhuak a, an pathum chuan Vaivakawn kawn lai kawngpuiah chhuk thlak an tum a, kawngpuiah chuan vai sipai an hmu a, kawng sir hnim karah an thu a. Rei an thut hmain Pu Thanliana mual atanga vai sipai rawn kal an hmu a, Lalliana leh Taia chu chhak lamah an tlan chho a, Hauthuama chu thlang lamah a tlan thla a. Tuna (he mi lehkhabu ziah lai) Presbyterian Biak in awmna zawn a thlen chuan vai sipaiin a tukhum lam a beng hnuai deuhah an kap a, a mit hnuaiah a tlâng a, thlang lamah a lum thla a, hnim karah a tlu a. A ruang chu tuma bawihsawm lohvin a tlaivar a, a thiante 2 chhak lama tlante kha chu an him a. Hauthuama ruang chu a chhûngte'n an la a, Dawrpui Vengthar thlanmualah an thlah liam ta a ni.
(Hei hi C. Zama lehkhabu 'V' Battalion Sulhnu' (pg. 74-76) atanga lak chhuah a ni a, a phalnaa heta post a ni. A ziaktu phalna la lo chuan hmun danga post chhawn emaw, lehkhabu leh chanchinbua chhuah chhawn emaw phal a ni lo).
Share:

Capt. Vanlalliana kahhlum a ni

‘V’ Bn. thiah a nih khan Aizawl tlangval eng emaw zat chu Aizawlah an chhuk thla a, Thanchhûnga (Valtea), Chanmari Aizawl, Zaidarhzauva (L), Mission Veng, Zokhuma Sialhawk leh Vanlalliana Dawrpu Vengthar te chu Aizawlah an awm a, hetih hun lai hian Aizawlah Town duty commander tur ruat fel a awm lo va, a changin MIS Director Vanlalngaia’n commander hna a chelh a, Aizawl khawpui a chhuahsan chang pawhin tu hnenah mah charge a hlan chuang lo va, Aizawl a chhuahsan hlan chuan Aizawla awmte pawhin tul an tih angin hna an lo thawk ve mai thin a ni.

Capt. Vanlalliana, Zokhuma, Capt. Thanchhunga leh Zaidarhzauva te chu Aizawl chhehvel Sakawrtuichhun, Tanhril, Lawipu leh Sairang lamah te an awm kual a. Ni 2-5-1967 niin Sakawrtuichhun atangin Tanhril panin an kal a, an inzui phei tham tham a, Vanlalliana a kal hmasa ber a. An kal lai chu vai sipaiin ral atangin an hmu ru reng a lo ni a. Kawng sirah an lo chang a, an awmna zawn an rawn thlen chuan an ban an phartir (hands up) a, an check a, an chemtê pai te an laksak a, chutia an check lai chuan Vanlalliana’n a hma zawna mi chu a bei ta thut mai a, Zokhuma pawhin a hma zawna mi chu a bei nghal a, Thanchhûnga leh Zaidarhzauva te chuan vai sipaite chu bei ve lovin an insaseng nghal a. Vai sipaite chuan Vanlalliana chu an beih rawn ta a, Zokhuma’n midang a beih ve avangin Vanlalliana chu a pui thei bik si lo va, Vanlalliana chu an kaphlum ta a.                     

“Vata (Vanlalliana) an kaphlum ta mai si a, mahni chauh chuan ka hneh dawn chuang lo va, ka tlanchhe ta a ni. Kan pali chuan tangrual tlâng ila, vai sipaite hi kan that zawk tur a ni naa le, kan thiante pahnih an tlanchhe hma deuh a, a pawi ngei mai,” tiin Zokhuma’n hemi tuma an inbeih chanchin hi min hrilh.

(Hei hi C. Zama lehkhabu 'V' Battalion Sulhnu' (pg. 73-74) atanga lak chhuah a ni a, a phalnaa heta post a ni. A ziaktu phalna la lo chuan hmun danga post chhawn emaw, lehkhabu leh chanchinbua chhuah chhawn emaw phal a ni lo).
Share:

Sertawkzawl inkahna

‘Z’ Bn. a Commanding Officer charge la turin Lt. Col. Biakchhûnga ruat a ni a, Army Headquarters atangin Army Chief Thangzuala nen khawthlang lamah an chhuk a, Army Chief Thangzuala hi Mizoram chhûnga Mizo sipaite dinhmun hre chiang tura zin kual a ni thung a, Army Chief hi Lt. Lalzuala hovin an veng a, Lt. Lalzuala second-in-command  chu Sgt. Thangchungnunga (L) Chaltlâng a ni. 
Ni 9-4-1967 zanah Sertawkzawl khuaah an riak a, kawtchhuahah ralveng 2 zela inkawpin thimhlim atanga khawvar thleng awm turin an inruat (detail) a. Hemi zan tak hian Sairang vai sipaite chuan Mizo sipai an awm tih hre chuang lovin khawvar dawnah Sertawkzawl khuaah hian an lut a,  vai sipai hi kawtchhuaha ralvengin an lo hmu a. Hetih lai hian Capt. Rumliana, Tualte khuain a naute kawtchhuaha ralveng a kan kual lai a ni a. Ralveng pakhat zawk chu Army Chief Thangzuala ho kaitho turin a tlan nghal a, a tlan hlan chuan ralveng pakhat zawk leh Capt. Rumliana’n vai sipai chu an lo kap a. Army Chief Thangzuala te an insaseng hman lo vang tih an hlauh avangin tawlh duh lovin an kap reng a. Silaimu a len nasat em avangin an vanneihnain a tlin ta lova, an pahnih chuan vai sipai silaimu tawng fuhin mual an liam ta a ni. Capt. Rumliana te'n vai sipai an kah reia zarah Army Chief Thangzuala leh a thuihruaite chu him takin an an insaseng thei ta a ni.

(Hei hi C. Zama lehkhabu 'V' Battalion Sulhnu' (pg. 72-73) atanga lak chhuah a ni a, a phalnaa heta post a ni. A ziaktu phalna la lo chuan hmun danga post chhawn emaw, lehkhabu leh chanchinbua chhuah chhawn emaw phal a ni lo).
Share:

Pehlawn khaw daiah an intipalh

Kum 1967 March ni 16 tlaiah Lt. Chuaubuanga Platoon chu Pehlawn khuaah an lut a, zanriah an eikham hnu chuan khuaah awm rei lovin dai an pan a, daiah an riak a. A tuk ni 17-3-1967 ni chu an cham a, khuaah tukthuan an ei a, an eikham ve leh daiah an kal leh nghal a, daiah chuan an silai an tifai a.
Silai an tihfai lai chuan Platoon Commander-in, “Thuthlung tharah hian bu engzat nge awm, eng engte nge sawi thei in awm em? In awm chuan han sawi teh u,” a ti a. Pte. Pazawna (L), Mauchar khua a rawn ding a, “Thuthlung tharah bu engzat nge awm tih inzawh ai chuan, Pehlawn khua leh Ratu khaw inkar khuaah nuthlawi engzat nge awm a, tunge hmeltha deuh tih min zawt la, chhan a awl zawk ang a, chhan pawh a nuam zawk ang,” a ti a. Platoon commander chuan, “A nih leh Pehlawn khua leh Ratu khaw inkarah nuthlawi engzat nge awm han sawi teh,” tiin Pazawna chu a zawt a.

“I bialnute kan chhiar tel ang em? Kan chhiar tel dawn chuan 17, kan chhiar tel dawn loh chuan 14,” a ti a, midang chu an nui ham ham a. Chutia fiamthu an thawh lai chuan silai tifaitu pakhat chuan a silai ken 303 Rifle chu a tipuak palh a, Pte. Lalthanpara, Mauchar khua chu a kap fuh a, Pte. Lalthanpara chu ka pawh chhawn lohin a thi nghal a, Pehlawn thlanmualah an vui liam ta a ni.

(Hei hi C. Zama lehkhabu 'V' Battalion Sulhnu' (pg. 71-72) atanga lak chhuah a ni a, a phalnaa heta post a ni. A ziaktu phalna la lo chuan hmun danga post chhawn emaw, lehkhabu leh chanchinbua chhuah chhawn emaw phal a ni lo).
Share:

Buhhum leh buhfai chhum pawlh

Dursaleng Camp atangin an insawn tih hi lo chhiar hmasa phawt la...

Kelzam khuaa an awm lai chuan Mutthi lam atangin thu tlanpuitu (runner) chu Kelzam khuaah an rawn lut a, Muthi khaw ram Tuirial luikama ‘V’ Bn. uniform tur puanthan a thlen thu Lt. Col. Lalliana hnenah an hrilh a. Lt. Col. Lalliana’n Lt. Chuaubuanga a ko va, “Runner-in Tuirial luikama puanthan a thlen thu an rawn sawi a, sipai 30 hruai la, zuk la ula a tha ang. Keiniho chu he laiah awm reng lovin Buhban khaw lamah kan chho ang a, Buhban khaw V/C hnenah kan chanchin in rawn zawt mai dawn nia,” a ti a. Lt. Chuaubuanga chu sipai 30 hruaiin puanthan la turin an chhuak a, an chhuah hnu lawkah Lt. Col. Lalliana ho pawh Buhban lam panin an chhuak ve nghal a.

Mutthi khuaa MNV (Mizo National Volunteer)-te'n puanthan uniform tur chu Tuirial luikam Tuirial lui atanga hla vak lovah an dah a, an veng nghal a. Lt. Chuaubuanga hote'n puanthan dahna an thlen chuan puanthan vengtute'n buhfai kg. 4 chauh an nei tawh a. Lt. Chuaubuanga ho chu 30 lai an ni si a, buhfai kg. 4 chu han chhum vek pawh ni se mi 30 tan chuan eng tham mah a ni dawn lo va, MNV commander chuan a naute hnenah, “Buhfai hi a tlem si a, buhhum nen chhum pawlh mai rawh u,” a ti a. Buhfai kg. 4-ah chuan buhhum kg. 2 aia tam mah an pawlh a, an chhum ta a. 

Eirawngbawl an peih chuan khua a thim tan tawh a, zanriah chu an ei ta a, chaw chu bar khat tur an han sawk a, a hum an then vek chuan a buhtak chu tih tham a awm lo va, êng a awm that loh avangin bar khat then chhung a rei hle a, han bar luih chi a ni ngang si lo va, riltam tak chungin an kham ta a, an chaw chhum chu an ei seng lo hle a. Pte. Kâphrânga (L), Sihphir khua chuan pumin a pai tawih (digest) thei tho ang chu maw tiin bar khat chu a hum thian lovin a han bar lui a, lem a tum a, a hrawkah a tang a, a la chhuak leh mai thei si lo va, a lem thei bawk si lo va, a han inkawm luak a, a hrawka buhhum tang a chhuak thei si lo va, zanlai thlengin a buai phah a, zanlai a pelh hnuah eng emaw ti tiin a hrawka buhhum tang chu a la chhuak thei hram a, “Ti ang hrim hrim te chu, Mutthi khaw MNV commander hi attemp to murder-a charge chi a ni lo maw,” a ti chhuak hial a ni.

Riltam tak chungin zanriah an eikham a, “Ka puar ngei mai,” an han tifiam vel a, an eikham kim hnu chuan puanthan chu an in ah sem a, a zan a zanin an kir leh nghal a. Tuirial lui an kan lai chuan Pte. Khupsei Kuki chu a tlu ta hlauh mai a, a rawksai chu tuiah a pil vek a, a han tho leh chu tui a dir ta tluah tluah mai a. A hnunga kal Vanrova’n, “Kaih thawh ka tum a, ka kaihthawh hmain amahin a tho a, ka nuih a za hle nain ka nui ngam chiah lo va. A puanthan ah zawng zawng a huh vek mai si a, chhawk ka tum deuh a, ka chhawk chuan ka rawksai a huh ve vek dawn tihna a ni a, ka chhawk ta lo va, a rawksai ah a rit thar hle dawn a ni,” a ti a, a hnungah a kal zel a.    

Tuirial luikam hmun rem deuh laiah an tlu zal a, a tukah chuan Tuirial lui an kan a, Mualmam khaw ramah an kai a. Mualmam khua mi thenkhat zaukhat bawha hmun khata khua anga an lo awm tawhna hmun an thleng a, Lamkhuang hmin a lo awm a, lamkhuang chu a kawr chawpin an ei fai vek a. Chuta tang chuan chul ramah an kal a, buh la phurh zawh loh an hmu a, buh chu an deng a, an thap fai a, chaw an chhum a, an ei kham chuan an kal leh ta a. Tipaimuk tlangdung lamlian an kan hma deuhin an chawl a, an hma lam an han thlir a, vai sipai an lo zi nak nak mai a. Fimkhur takin an kal leh ta a, vai sipai awmna lai chu an hel a, ramhnuaiah hlir kalin Buhban khuaah an lut a. Buhban khaw V/C te an hmu a, Buhban V/C te chuan Lt. Col. Lalliana te awmna ramhnuai camp-ah an hruai a, an thlen chuan an puanthan ah chu an pe a.

Buhban khuaa puanthui khawl awm zawng zawng kut khawl pahnihah uniform chu an thui ta a, puanthui khawl a tam loh avangin an vaia inkim tur thui chhûng chu a rei duh hle a. Vai sipai an rawn kal thut pawha an buai loh nan tiin puanthuiin measurement an la a, an zai sa vek a, mahni thawmhnaw theuh tur chu an ak far a. Thawmhnaw thui hmasak chak hle mah se Vanapa tlawmngaihna chhawm nung zel tura, a hmingchhala sak a nih avangin thui hmasak an inchuh miah lo va. Vanneihthlak taka vai sipai an rawn kal mai loh avangin uniform chu an thui zo thei ta a ni.

(Hei hi C. Zama lehkhabu 'V' Battalion Sulhnu' (pg. 69-71) atanga lak chhuah a ni a, a phalnaa heta post a ni. A ziaktu phalna la lo chuan hmun danga post chhawn emaw, lehkhabu leh chanchinbua chhuah chhawn emaw phal a ni lo).
Share:

Dursaleng camp atangin an insawn

Dursaleng camp-a an awm lai hian tuk khat chu Lt. Col. Lalliana an camp thlang Tuirial lui hnaih lamah ram chin hriat chian tumin ui hruaiin a kal a. Zing dar 6:00 vel a ni ang, vai sipai nen an intawk ta thut mai a, an inen reng a, zawite tein an hnungtawlh ve ve a, inkap lovin an inthathen a. An inthathen hnu chuan C.O. Lalliana chu camp lam panin a kir nghal a, camp pana a kir lai chuan silai ri a hria a. Camp a thlen chuan a ui hruai chu thi hnuangin a rawn thleng ve a, an han en chiang a, a hnungzangah vunpui chatin an kap a lo ni a. 

C.O Lalliana’n “Insaseng nghal tur,” a ti a. An insiam zawh chuan BSM Chalrikhuma’n, "Ka’n tawngtai ang e," a ti a, a inthiam leh si lo nge ni a lei a chhuah ta vak mai a. “A lei chhuah chuan kan nuih a tiza a, tleirawl nuih duh lai a ni bawk a, kan nui ta a. A tawngtaia a chham pawh ka hre fumfe lo,” Sangpuii'n a ti.

A 'amen' veleh Tuirial lui an pan a, kal hmasain tanhmun an rem a, hnung lama mite'n tanhmun rem chu an kal pel a, an kal pelh hnu chuan tanhmun an rem ve leh a, chuti ang zela inban let chuan Tuirial lui an kan a. Tuirial luikam atang chuan Kelzam ramah an kai a, awih pang rem lo zet maiah mut hmun an rem a. Chalrikhuma leh Lalchawiliana’n awih pangah chuan thingtuai ft. 3 dan velah an kheng bur a, an thingtuai khen burah chuan mau tlawn an tawn a, “Mau tlawn hi tlawh ula, in tlawh pial chuan in lum a ni mai,” an ti a.

“Kan mu ta a, mau tlawn chu kan tlawh a, kan mut a chhuah deuh hnu chuan kan ke a tawm a, lum kan hlau a, kan muhil ngam bawk si lo va, muhil tha mang lovin kan tlaivar ta a ni,” Sangpuii'n a ti.

Khawvar hnu chuan Kelzam khua an pan a, khaw dai an thlen chuan khuaah vai sipai an awm leh awm loh enthlithlai tur an intir a. En thlithlaitute an rawn kir chuan khuaa vai sipai awm thu leh kal mai tum anga an lan thu an sawi a. Kawng chhak lam hnim karah an biru a, an biru fel chauh tihin vai sipaite chu Tuirial lui panin an rawn kal ta a, kap duh se chu eng emaw zat chu kaphlum thei tur an ni a, mahse, kap lovin an chhuah a, vai sipai an kal liam hnu chuan khuaah an lut a, kawtchhuahah ralveng an indah nghal a. 

(Hei hi C. Zama lehkhabu 'V' Battalion Sulhnu' (pg. 67-68) atanga lak chhuah a ni a, a phalnaa heta post a ni. A ziaktu phalna la lo chuan hmun danga post chhawn emaw, lehkhabu leh chanchinbua chhuah chhawn emaw phal a ni lo).
Share:

Pi Darkhumi chhanchhuah tumna

Dursaleng camp-a an awm lai chuan Vice President Pu Lalnunmawia nupui Pi Darkhumi leh a fapa kum 2 leh thla 6 mi Lalzorama, Kepran khaw ram camp-a vai sipaiin an man thu an hria a. C.O. Lalliana pawi ti chu a chek tlawk tlawk a, Pu Lalnunmawia nupui man a nih thu an hriat hnu lawk chuan Pu Lalnunmawia nupui leh a fapa chhanchhuah tuma operation nei tura Darlawn tlângdunga kal tura kohna Pu Lalnunmawia lehkha an hmu a. C.O. Pu Lalliana a damloh avangin BSM Chalrikhuma hovin Platoon khat an thawk chhuak a.

Pu Lalnunmawia hian a nupui leh a fapa chhanchhuah a tum ruh hle a, Darlawn tlangdung hnaia Mizo sipai awmte chu a chah khawm vek a. Major Zamana, Lt. Col. R. Kapthuama te pawh an hote nen an rawn thawk chhuak a. Pu Lalnunmawia leh a fapa chhanchhuah tuma Darlawn tlangdung panho chu February thla tawp 1967 khan Sawleng khuaah an inhmukhawm a, independent champhaphak vawi khatna March ni 1 chu vawk talhin an lawm a, ruai an theha an ri mep mep mai a. 

Pu Lalnunmawia nupui leh a fapa mantute chuan Khawruhlian lamah an rawn hruai an ring a, Sawleng khua atanga Pehlawn khaw thlengin kawng sirah vai sipai lambun tumin an inzar pharh a. Ni 3 leh zan 3 an chan hnu chuan Pi Darkhumi leh a fapa Darlawn atanga helicopter-a Aizawla an phurh thlak thu an hre ta a, Pu Lalnunmawia nupui leh a fapa chhanchhuah an tum chu a tlawlh ta a ni. Mizo sipaite chu an awmna lam panin an inthendarh ta a ni.

“Pu Lalnunmawia nupui Pi Darkhumi leh a fapa kum hnih leh a chanve mi Lalzorama chhanchhuah hi kan tum ruh hle a, Mizo sipai pawh kan thahnem a, kan channa Tipaimuk Road Khawruhlian lamah rawn kal sela chuan kan inkap nasa ngawt ang, thi leh hliam pawh a tawn tawnin kan tam khawp ang,” Sgt. Clerk Thangkanglova’n a ti. BSM Chalrikhuma ho chu Dursaleng camp-ah an kir leh ta a. (Pi Darkhumi te nufa an man dan leh chhanchhuah an tum dan chu ‘Zoram hmangaih vangin maw’ tih bu phek 19–35-ah kimchang deuha ziak a ni).

(Hei hi C. Zama lehkhabu 'V' Battalion Sulhnu' (pg. 66-67) atanga lak chhuah a ni a, a phalnaa heta post a ni. A ziaktu phalna la lo chuan hmun danga post chhawn emaw, lehkhabu leh chanchinbua chhuah chhawn emaw phal a ni lo).
Share:

C. Durthanga'n hla a phuah

Kum 1967 February thla tir khan Lalhmangaiha (L), Khatla Aizawl bakah C. Durthanga Tuikhuahtlang leh an thian thenkhat chu Khawrihnim khaw dai pukah an riak a. Zinga an han thawh chuan puk bul vela Phunchawng par chu savain an tlan a, an chiar nak nak mai a. Sava hlim taka an inchhaih lai chu C. Durthanga’n ngun takin a thlir a, a rilruin nunhlui mual liam hnu a fang a, Muallungthu khaw nula hmel inhmeh tak mai Lalremi nena an hlim dun lai ni chu fiah takin a rawn lang a. Chutianga nunhlui rama a chen lai chuan a rilruah hla phuah a rawn lang tel a, excercise bu a kenah chuan a rilrua lang chu penin a ziak nghal mawlh mawlh a, a thluk a siam nghal a, ‘A mi leng dangte zawng’ tih  hla a phuah ta a ni. Chang khat leh a thunawn chauh tarlang ang aw:


A MI LENG DANGTE ZAWNG
Ka awm khawhar a zual, min hnemtu ka tawng lo,
Suihlung len hi mah ten tuar a har;
Zingtianah sirva hram thiam ten zai an rem,
Ka  lungdi  then hnu kha min ngaih tir e.

A mi leng dangte zawng parang an in lawm a,
Suihlung len hi mah ten tuar a har,
Kei anga hmangaihtu Parte i tawng lawng e,
Kei ka tan lam ang lo let leh rawh.

(Hei hi C. Zama lehkhabu 'V' Battalion Sulhnu' atanga lak chhuah a ni a, a phalnaa heta post a ni. A ziaktu phalna la lo chuan hmun danga post chhawn emaw, lehkhabu leh chanchinbua chhuah chhawn emaw phal a ni lo).
Share:

Phêk hawn zât

Popular Posts

Categories

Thuchah

He blog-ah hian kum 1966-1986 chhunga Zoramin zalenna a sual laia hnam sipaite chanchin te, an rammut dan chanchin te dah khawm a ni e.

Thu thawh duh emaw, blog siamtute contact i duh chuan mizoarticle@gmail.com-ah mail i rawn thawn dawn nia. Kan facebook group chu Mizo Hnam Sipai Fans hi a ni.

Ṭhiante

Recent Posts

Pages